Cập nhật lúc : Thứ Ba, 16/09/2008 - 2:43 PM
Đó là thảm cảnh của Lehman Brothers, một ngân hàng khổng lồ với tài sản mới đây còn là 700 tỷ USD. Ngân hàng này vốn nổi tiếng là một tổ chức tài chính huyền thoại của Mỹ. Báo International Herald Tribune đã kịp ghi lại 5 ngày giải cứu không thành công của ngân hàng này.
Thứ Ba 8/9:
Chỉ hai ngày sau khi Chính phủ Mỹ đoạt quyền kiểm soát hai tập đoàn tài chính địa ốc lớn nhất nước là Fannie và Freddie, thị trường đã lo ngại với điềm báo là Lehman Brothers sẽ gục, và lần này Chính phủ sẽ không cứu. Trong lúc thị trường chứng khoán khắp thế giới hỗn loạn, làn sóng bán tháo cổ phiếu Lehman đã làm giá giảm gần một nửa ngay trong ngày.
Thứ Tư 9/9:
Các nhân viên Lehman nín thở theo dõi Tổng giám đốc Richard Fuld làm cuộc hội đàm qua điện thoại với các nhà tư vấn và đầu tư, thông báo một quý thua lỗ lớn nhất trong lịch sử 158 năm của tập đoàn, cũng như kế hoạch cứu tập đoàn khỏi bờ vực. Tâm điểm của kế hoạch là tách Lehman làm hai phần “tốt” và “xấu” để loại bỏ phần rắc rối của tín dụng địa ốc. Lehman cũng sẵn sàng bán đi gần hết bộ phận quản lý đầu tư và cắt cổ tức cho cổ đông.
Nhưng thông báo của Tổng giám đốc chẳng có gì mới. Vào cuối ngày, cổ phiếu của Lehman giảm thêm 7%, tổng cộng giảm mất 55% trong 3 ngày.
Thứ Năm 10/9:
Ban giám đốc thiết lập một phòng tác chiến tại trụ sở chính ở trung tâm Manhattan. Niềm tin ngày càng suy giảm, Tổng giám đốc đẩy mạnh nỗ lực thi hành kế hoạch bán một phần công ty. Một điều chưa bao giờ hình dung được nay cũng xuất hiện: bán toàn bộ. Trong lúc đó, các nhân viên giao dịch được lệnh tập hợp hồ sơ để khách mua có thể bắt đầu xem xét tình hình công ty.
Khi giá cổ phiếu đã hạ đến tận cùng là 4 USD, các khách mua mới từ chỗ nấp nhảy ra, gồm ngân hàng Barclays của Anh, Bank of America và hàng loạt quỹ đầu tư khác. Vừa chứng kiến Chính phủ đã hỗ trợ vụ bán nóng ngân hàng Bear Stearns cho J.P. Morgan, và vụ Chính phủ đổ tiền vào Fannie và Freddie vài ngày trước, mọi người đều hướng đến sự trợ giúp của Ngân hàng Trung ương để thương vụ này được thuận lợi. Trong lúc đó, thị trường đã xem xét bước tiếp theo của chuỗi domino, lọt vào tầm ngắm là Merrill Lynch và AIG, cả hai đều có tiền trong Lehman, và Washington Mutual, một quỹ đầu tư khổng lồ đã khó khăn từ lâu nhưng vẫn chưa tìm được nguồn vốn bổ sung.
Thứ Sáu 11/9:
Tình thế của Lehman gây một làn sóng hoảng sợ mới trên khắp thị trường. Vào 6 giờ tối, Ngân hàng Trung ương triệu tập một cuộc họp khẩn cấp để thảo luận kế hoạch cứu Lehman và ổn định lại thị trường. Tham dự cuộc họp là lãnh đạo và bộ tham mưu cao cấp của 10-15 ngân hàng hàng đầu, trong đó có JP. Morgan, Credit Suisse, Goldman Sachs, Merrill Lynch, Morgan Stanley, Barclays, Deutsche Bank, Ngân hàng Hoàng gia Canada, Bank of America, và Citigroup. Đương nhiên, đại diện của Lehman không tham dự.
Từ vài tháng trước, Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương đã chuẩn bị tinh thần cho sự gục ngã của Fannie và Freddie. Một số người tin là Lehman đã làm Chính phủ bị đột ngột và không có kế hoạch phòng bị.
“Chính phủ nghĩ là mình đã cứu Fannie và Freddie, thì thị trường cũng phải có hành động tương tự để ổn định lại,” theo lời của một nhân vật không được phép tiết lộ tên vì tổ chức của ông cũng tham gia thảo luận. “Chính phủ nghĩ là lãnh đạo Lehman đã có cách kiểm soát tình hình.”
Nhưng kim đồng hồ vẫn nhảy. Trong suốt hai giờ họp, Giám đốc Geithner của Ngân hàng Nhà nước bang New York cũng với Bộ trưởng Tài chính Paulson tỏ thái độ nghiêm khắc. Họ nhấn mạnh Chính phủ sẽ không chi ra tiền ngân sách. Geithner tuyên bố không thương xót: Cần có giải pháp của ngành, bất kể là gì. Đây không phải nói về một ngân hàng, đây là nói về cả ngành. Nếu các vị không tạo được giải pháp, kế tiếp sẽ đến lượt các vị.
Hầu hết các ngân hàng im thít. Nhưng một số lên tiếng: tại sao họ phải bỏ tiền ra can thiệp khi Lehman đã tự mình tạo ra sự cố?
Có ba ngân hàng tỏ ý muốn đứng ra mua, nhưng HSBC nhanh chóng rút lại ý định. Còn lại Bank of America và Barclays, cả hai nêu rõ là họ chỉ mua nếu Chính phủ đồng ý chịu một phần lỗ. Chính phủ đã chi 30 tỷ USD để hỗ trợ vụ JPMorgan Chase mua nóng Bear Stern, Chính phủ cũng bỏ ra 200 tỷ USD để cứu Fannie và Freddie ngay tuần trước đó thôi?
Nhưng cả hai vị đại diện Chính phủ tỏ ra rất rắn: sẽ không tham gia vụ này. Khi mọi bên đều không lui bước, một điều đã rõ: Lehman chỉ còn là một xác chết.
Geithner báo cho các công ty bắt đầu lên kế hoạch thanh lý có trật tự. Lehman Brothers thuê ba chuyên gia viết kế hoạch phá sản.
Phiên họp giống như cách đây 10 năm các lãnh đạo phố Wall đã ngồi bàn cách cứu LTCM, một quỹ đầu tư đã lún quá sâu vào chứng khoán phái sinh và các khoản đầu tư có vấn đề. Thất bại lần đó đã gây một làn sóng sốc cho thị trường toàn cầu.
Nhưng thất bại của Lehman lần này còn đe dọa mạnh hơn. Đây là một tổ chức khổng lồ với đối tác khắp thế giới. Tệ hơn nữa, hồi giải cứu LTCM, các ngân hàng của phố Wall còn mạnh khỏe. Lần này, họ đều đang tơi tả.
Thứ Bảy 12/9:
Chưa đầy 9 giờ sáng, đoàn xe VIP đã tụ lại trước Ngân hàng Nhà nước bang New York cho một cuộc họp nhiều giờ. Ngay từ đầu, Geithner nhắc lại thông điệp hôm trước: Các vị phải hợp sức để bảo vệ sức khỏe cho thị trường, phải làm ngay để không ai động đến các vị.
Trong lúc đó, các lãnh đạo của phố Wall huy động nhân lực để rà soát số tiền đã bỏ vào Lehman và các tổ chức khác đang có vấn đề. Các nhà giao dịch bắt đầu mở chiến dịch tìm các ngân hàng có liên quan với Lehman để cách ly với họ. Những chuyên gia 2-3 chục năm kinh nghiệm đã dùng từ “khiếp sợ”, “khủng khiếp”, hay “kinh hoàng” để mô tả tình hình.
Bắt đầu hình thành sơ lược hai giải pháp. Thứ nhất là các ngân hàng và công ty môi giới tiếp tục giao dịch với Lehman, để ngân hàng này có một giai đoạn nhiều tháng hồi phục vết thương. Thứ hai là cuộc giải cứu dũng cảm, ngân hàng Barclays hoặc Bank of America sẽ mua phần còn tốt của Lehman, trong khi liên minh 10-15 ngân hàng sẽ chia sẻ phần lỗ.
Vào 3 giờ chiều, Bộ trưởng Paulson triệu tập họp. Nỗi hoảng sợ đã lan đến các công ty khác. Tập đoàn bảo hiểm khổng lồ AIG cần huy động 30-40 tỷ USD để tránh bị mất hạng tín dụng và có thể dẫn đến cái chết nhanh chóng. Tình hình tài chính của Washington Mutual cũng xấu đi rất nhanh. Sự nguy cấp của Lehman và một số công ty sẽ tạo làn sóng sốc đến thị trường toàn cầu.
Để hạn chế tác động thị trường, một số ngân hàng đề nghị Ủy ban Chứng khoán (SEC) ra lệnh cấm bán khống, một hình thức đặt cược vào sự xuống giá. Nhưng SEC từ chối. Một số lo ngại là cả các công ty tương đối mạnh khỏe như Merrill Lynch, Morgan Stanley, thậm chí Goldman Sachs, cũng bị cuốn theo cơn lũ.
Đến tối, Bank of America tuyên bố bỏ cuộc. Họ nhất định đòi Chính phủ phải trợ giúp thì mới thảo luận mua. Đồng thời, hy vọng vào Barclays lại mạnh lên. Nhưng cuộc thảo luận vẫn còn gì đó chưa rõ.
Chủ Nhật 13/9
Điểm chưa rõ lộ ra: tại Ngân hàng Trung ương, Barclays tuyên bố với các ngân hàng là họ rút lui. Lý do là trước sáng thứ Hai thì không thể có cuộc bỏ phiếu phê chuẩn của cổ đông theo luật của Anh. Một người dự họp cho biết là Cơ quan Dịch vụ Tài chính (cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán của Anh) đã khuyến cáo Barclays không tham gia vụ này. Người phát ngôn của Barclays từ chối bình luận.
Vào 2 giờ chiều, Barclays chính thức rút lui. Trong khi Bank of America vẫn không tham gia, thì lãnh đạo của họ đã họp riêng với Merrill Lynch để lên kế hoạch sáp nhập hai công ty.
Tất cả đã dọn đường để Lehman phá sản và thanh lý tài sản. Mục tiêu đến giờ chỉ còn: làm sao để cho Lehman tiêu tan mà không hỗn loạn thêm.
Sáng thứ Hai 14/9, Lehman Brothers chính thức đệ đơn phá sản lên Tòa án Phá sản New York
Trong lịch sử huyền thoại của mình, Lehman đã giành không ít vinh quang. Mới đây nhất là các danh hiệu: Ngân hàng Đầu tư tốt nhất năm 2005 do tạp chí Euromoney bình chọn; Công ty số 1 trong danh sách năm 2006 của tổ chức xếp hạng doanh nghiệp Baron; Vị trí số 1 trong xếp hạng của tạp chí Fortune về Công ty Chứng khoán Vinh danh nhất năm 2007…
Tuesday, September 16, 2008
Tuesday, May 6, 2008
Thị trường chứng khoán đổ dốc (07/05/2008)
Standard & Poor’s (S&P), hãng đánh giá hàng mức tín nhiệm hàng đầu thế giới vừa hạ định mức tín nhiệm Việt Nam từ triển vọng “Ổn định” xuống “Tiêu cực”. Thông tin này lập tức ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán trong nước.
Còn nhớ, tháng 10/2005, trong thành công của lần đầu tiên phát hành thành công trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế, có một yếu tố thuận lợi là S&P đã thăng hạng tín nhiệm của Việt Nam.
Đánh giá của tổ chức này thường thu hút sự chú ý và tin tưởng của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Và lần này, kết quả đánh giá bất lợi thực sự là một tin xấu đối với Việt Nam nói chung và thị trường chứng khoán Việt Nam nói riêng. Nhưng kết quả đó không bất ngờ, nó xuất phát từ những bất ổn kinh tế từ đầu năm đến nay.
Phiên giao dịch hôm nay, VN-Index giảm khá mạnh trong đợt 2, mất 4,25 điểm. Kết thúc phiên, chỉ số này giảm 2,93 điểm, còn 518,35 điểm. Khối lượng giao dịch vẫn chưa có chuyển biến, 7,4 triệu đơn vị với 438 tỷ đồng.
Vẫn phải nói đến nhóm blue-chip STB, SSI và STB với điển hình của sự đổ dốc không còn lực níu kéo. Với đà hiện nay, nhóm này đang hướng đến kỷ lục lấy điểm của VN-Index cũng như xác lập thách thức về chuỗi giảm sàn chưa từng có trong lịch sử.
Ngoài bộ ba trên, có lý do để nhà đầu tư bi quan hơn so với chuỗi 6 phiên giảm điểm vừa qua là những tên tuổi bám trụ khá tốt như VIC, PVD, PPC… đều không tránh khỏi phiên giảm sàn. Lực cạn ở nhóm này càng khiến khả năng giằng co của thị trường, vốn cần thiết trong thời điểm này, trở nên yếu ớt; nhất là trong bối cảnh có tới 70% mã nằm sàn.
Nổi bật trong số hơn 30 mã tăng trần phiên này vẫn là VNM, đều đặn những phiên tăng trần; nay thêm lực từ kết quả kinh doanh ấn tượng trong quý 1/2008 (lãi hơn 309 tỷ đồng). Kế đến là VPL, HPG, ITA, IPM, DQC…
Tại sàn Hà Nội, đáy 166,57 điểm chính thức bị phá vỡ, HASTC-Index lùi về 163,89 điểm, giảm 3,16 điểm; khối lượng giao dịch nhích lên 2 triệu cổ phiếu, trị giá 73,6 tỷ đồng.
Trên sàn chỉ còn hơn chục mã tăng giá nhẹ, còn lại phổ biển ở mức giảm sàn. Điểm đáng chú ý là dù chọn mức giá thấp nhất có thể vẫn không thể bán ra ở một số mã; tính chung có tới 23 mã không có giao dịch phiên này.
Còn nhớ, tháng 10/2005, trong thành công của lần đầu tiên phát hành thành công trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế, có một yếu tố thuận lợi là S&P đã thăng hạng tín nhiệm của Việt Nam.
Đánh giá của tổ chức này thường thu hút sự chú ý và tin tưởng của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Và lần này, kết quả đánh giá bất lợi thực sự là một tin xấu đối với Việt Nam nói chung và thị trường chứng khoán Việt Nam nói riêng. Nhưng kết quả đó không bất ngờ, nó xuất phát từ những bất ổn kinh tế từ đầu năm đến nay.
Phiên giao dịch hôm nay, VN-Index giảm khá mạnh trong đợt 2, mất 4,25 điểm. Kết thúc phiên, chỉ số này giảm 2,93 điểm, còn 518,35 điểm. Khối lượng giao dịch vẫn chưa có chuyển biến, 7,4 triệu đơn vị với 438 tỷ đồng.
Vẫn phải nói đến nhóm blue-chip STB, SSI và STB với điển hình của sự đổ dốc không còn lực níu kéo. Với đà hiện nay, nhóm này đang hướng đến kỷ lục lấy điểm của VN-Index cũng như xác lập thách thức về chuỗi giảm sàn chưa từng có trong lịch sử.
Ngoài bộ ba trên, có lý do để nhà đầu tư bi quan hơn so với chuỗi 6 phiên giảm điểm vừa qua là những tên tuổi bám trụ khá tốt như VIC, PVD, PPC… đều không tránh khỏi phiên giảm sàn. Lực cạn ở nhóm này càng khiến khả năng giằng co của thị trường, vốn cần thiết trong thời điểm này, trở nên yếu ớt; nhất là trong bối cảnh có tới 70% mã nằm sàn.
Nổi bật trong số hơn 30 mã tăng trần phiên này vẫn là VNM, đều đặn những phiên tăng trần; nay thêm lực từ kết quả kinh doanh ấn tượng trong quý 1/2008 (lãi hơn 309 tỷ đồng). Kế đến là VPL, HPG, ITA, IPM, DQC…
Tại sàn Hà Nội, đáy 166,57 điểm chính thức bị phá vỡ, HASTC-Index lùi về 163,89 điểm, giảm 3,16 điểm; khối lượng giao dịch nhích lên 2 triệu cổ phiếu, trị giá 73,6 tỷ đồng.
Trên sàn chỉ còn hơn chục mã tăng giá nhẹ, còn lại phổ biển ở mức giảm sàn. Điểm đáng chú ý là dù chọn mức giá thấp nhất có thể vẫn không thể bán ra ở một số mã; tính chung có tới 23 mã không có giao dịch phiên này.
Thị trường chứng khoán - bao giờ cho đến ngày xưa ?
Trong cơn nguy khó của thị trường chứng khoán (TTCK), không chỉ các nhà đầu tư nhỏ lẻ lao đao vì thua lỗ mà không ít quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, ngân hàng (NH) cũng đang “điên đầu” vì những “mất mát” nặng nề.
Loại cổ phiếu họ mua vào từng được xem là hời với giá thấp nay cũng đang trở thành gánh nặng…
Đối tác chiến lược: Lỗ
Năm 2006-2007, xu hướng “đối tác chiến lược” (ĐTCL) nở rộ ở cả các doanh nghiệp (DN) niêm yết lẫn OTC. Hàng loạt NH, quỹ đầu tư, tổ chức tài chính… xem việc đầu tư mua cổ phần tại các DN là “quả ngọt trong tương lai”.
Nhiều ĐTCL đã mua được cổ phần tại DN với giá thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch, niêm yết và trong báo cáo tài chính thì đây được xem như là thành tích được thể hiện bằng các con số khá ấn tượng. Nhưng từ tháng 3/2008 đến nay, không ít ĐTCL đã “giật mình” bởi những khoản thua lỗ quá lớn do giá cổ phiếu xuống nhanh.
Cuối năm 2007, Cty CP KCN Tân Tạo (mã chứng khoán ITA) chào bán 20 triệu cổ phiếu cho ĐTCL với giá thấp nhất là 85.000đ/cổ phiếu. Đến ngày 5/5, giá cổ phiếu ITA còn 73.000đ/cổ phiếu và nếu ĐTCL mua hết số cổ phiếu trên thì khoản lỗ đã lên đến 240 tỷ đồng.
Nhưng các ĐTCL của ITA còn “may mắn” hơn 17 ĐTCL của Ngân hàng Thương mại Cổ phần xuất nhập khẩu (Eximbank) khi được mua 500 tỷ đồng vốn điều lệ của Eximbank với giá bán gấp 8 lần mệnh giá, tương đương với 4.000 tỷ đồng, đến nay giá cổ phiếu NH này còn chưa đến 50% mệnh giá và khoản lỗ đã hơn 2.000 tỷ đồng.
Nhiều tổ chức tài chính, NH nước ngoài đã “thở phào” khi từ chối mua cổ phần của Vietcombank bằng với giá trúng bình quân hồi cuối năm 2007 là 108.000đ/cổ phiếu, nếu không, với giá hiện thời dưới 50.000đ/cổ phiếu thì họ cũng đã lỗ ít nhất là một nửa.
Cty cổ phần Cơ điện lạnh (REE) từng lãi hàng trăm tỷ đồng/năm do đầu tư chứng khoán nhưng quý 1/2008 đã công bố số lỗ hơn 100 tỷ đồng do đầu tư vào lĩnh vực này.
Không chỉ các ĐTCL “nội” mà các ĐTCL ngoại cũng không tránh khỏi thiệt hại từ “cơn bão” giảm giá chứng khoán. Hai quỹ đầu tư Vietnam Dragon Fund Limited và VOF Investment Limited mua 1,2 triệu cổ phiếu của Cty cổ phần xuất nhập khẩu y tế Domesco (DMC) tháng 5/2007 với giá 130.000 đ/cổ phiếu tính theo giá ngày 5/5 cũng đã lỗ hơn 100 tỷ đồng.
Chip Eng Seng và Quỹ Đầu tư Citadel của Mỹ (Chi nhánh tại Hồng Kông) mua 1 triệu cổ phiếu của CTCP Xây dựng và Kinh doanh Địa ốc Hòa Bình (HBC) cũng đang lỗ hơn 250 tỷ đồng… Theo ước tính các quỹ đầu tư đã bị “bốc hơi” hơn 2.000 tỷ đồng trong thời gian qua trên TTCK VN.
Ngân hàng cũng “thiệt”
Con số hàng trăm, thậm chí hàng ngàn tỷ đồng lợi nhuận của các NH trong năm 2006, 2007 có phần khá lớn từ “tự doanh” chứng khoán nhưng nhiều NH đổ quá nhiều tiền vào đây cũng đang bị “gậy ông đập lưng ông”.
Dẫn đầu trong khối NH thương mại là ACB khi tổng trị giá danh mục đầu tư chứng khoán của ACB là 9.636 tỷ đồng; tiếp theo là các NH Cổ phần Quốc tế (VIB) đầu tư vào chứng khoán 6.676 tỷ đồng, NH Kỹ thương 6.842 tỷ đồng, NH Đông Nam Á 3.968 tỷ đồng, NH ABBank gần 3.600 tỷ đồng, NH Hàng hải 2.169 tỷ đồng, NH VP Bank 1.678 tỷ đồng…
Đến nay chưa có NH nào mức lỗ mà đều trấn an cổ đông và khách hàng là do chứng khoán mua với giá thấp hơn cả giá hiện nay nên “không có gì phải lo lắng”. Tuy nhiên, việc hàng loạt NH ồ ạt không chỉ giải chấp mà bán cả chứng khoán mình đang nắm giữ đến nỗi NHNN phải ra tay chặn lại cho thấy nguy cơ thua lỗ nặng là có thể.
Nhà phân tích chứng khoán Trần Ngọc Nam, nhận định: “Thời điểm giữa năm 2007, TTCK đóng băng và có nhiều dự đoán phân tích cuối năm 2007, đầu 2008 sẽ lên lại nên nhiều NH đã đổ vốn vào đây vì thừa vốn nên tôi tin chắc là không ít NH đang thua lỗ lớn vì việc này”.
TS kinh tế Nguyễn Quang Hưng, nói: “Do nhiều NH còn lãi lớn sau đợt sốt lãi suất vừa qua nên khoản lỗ do đầu tư chứng khoán chưa lộ ra. Hơn nữa trong báo cáo tài chính, họ chỉ báo cáo một con số tròn trĩnh chứ chưa có kết quả cụ thể của việc kinh doanh chứng khoán”.
Hiện, nhiều NH vẫn mua vào chứng khoán với ý đồ bình quân giá và hy vọng một “ngày mai tươi sáng”, thời gian sẽ trả lời nhưng qua đợt giảm giá này thì nhiều NH mới lộ ra “gót chân Asin” của mình, đáng nói hơn lượng lớn cổ phiếu này không dễ gì “thu hồi vốn” khi TTCK đang đi xuống và vướng nhiều quy định…
Hà Phan
Loại cổ phiếu họ mua vào từng được xem là hời với giá thấp nay cũng đang trở thành gánh nặng…
Đối tác chiến lược: Lỗ
Năm 2006-2007, xu hướng “đối tác chiến lược” (ĐTCL) nở rộ ở cả các doanh nghiệp (DN) niêm yết lẫn OTC. Hàng loạt NH, quỹ đầu tư, tổ chức tài chính… xem việc đầu tư mua cổ phần tại các DN là “quả ngọt trong tương lai”.
Nhiều ĐTCL đã mua được cổ phần tại DN với giá thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch, niêm yết và trong báo cáo tài chính thì đây được xem như là thành tích được thể hiện bằng các con số khá ấn tượng. Nhưng từ tháng 3/2008 đến nay, không ít ĐTCL đã “giật mình” bởi những khoản thua lỗ quá lớn do giá cổ phiếu xuống nhanh.
Cuối năm 2007, Cty CP KCN Tân Tạo (mã chứng khoán ITA) chào bán 20 triệu cổ phiếu cho ĐTCL với giá thấp nhất là 85.000đ/cổ phiếu. Đến ngày 5/5, giá cổ phiếu ITA còn 73.000đ/cổ phiếu và nếu ĐTCL mua hết số cổ phiếu trên thì khoản lỗ đã lên đến 240 tỷ đồng.
Nhưng các ĐTCL của ITA còn “may mắn” hơn 17 ĐTCL của Ngân hàng Thương mại Cổ phần xuất nhập khẩu (Eximbank) khi được mua 500 tỷ đồng vốn điều lệ của Eximbank với giá bán gấp 8 lần mệnh giá, tương đương với 4.000 tỷ đồng, đến nay giá cổ phiếu NH này còn chưa đến 50% mệnh giá và khoản lỗ đã hơn 2.000 tỷ đồng.
Nhiều tổ chức tài chính, NH nước ngoài đã “thở phào” khi từ chối mua cổ phần của Vietcombank bằng với giá trúng bình quân hồi cuối năm 2007 là 108.000đ/cổ phiếu, nếu không, với giá hiện thời dưới 50.000đ/cổ phiếu thì họ cũng đã lỗ ít nhất là một nửa.
Cty cổ phần Cơ điện lạnh (REE) từng lãi hàng trăm tỷ đồng/năm do đầu tư chứng khoán nhưng quý 1/2008 đã công bố số lỗ hơn 100 tỷ đồng do đầu tư vào lĩnh vực này.
Không chỉ các ĐTCL “nội” mà các ĐTCL ngoại cũng không tránh khỏi thiệt hại từ “cơn bão” giảm giá chứng khoán. Hai quỹ đầu tư Vietnam Dragon Fund Limited và VOF Investment Limited mua 1,2 triệu cổ phiếu của Cty cổ phần xuất nhập khẩu y tế Domesco (DMC) tháng 5/2007 với giá 130.000 đ/cổ phiếu tính theo giá ngày 5/5 cũng đã lỗ hơn 100 tỷ đồng.
Chip Eng Seng và Quỹ Đầu tư Citadel của Mỹ (Chi nhánh tại Hồng Kông) mua 1 triệu cổ phiếu của CTCP Xây dựng và Kinh doanh Địa ốc Hòa Bình (HBC) cũng đang lỗ hơn 250 tỷ đồng… Theo ước tính các quỹ đầu tư đã bị “bốc hơi” hơn 2.000 tỷ đồng trong thời gian qua trên TTCK VN.
Ngân hàng cũng “thiệt”
Con số hàng trăm, thậm chí hàng ngàn tỷ đồng lợi nhuận của các NH trong năm 2006, 2007 có phần khá lớn từ “tự doanh” chứng khoán nhưng nhiều NH đổ quá nhiều tiền vào đây cũng đang bị “gậy ông đập lưng ông”.
Dẫn đầu trong khối NH thương mại là ACB khi tổng trị giá danh mục đầu tư chứng khoán của ACB là 9.636 tỷ đồng; tiếp theo là các NH Cổ phần Quốc tế (VIB) đầu tư vào chứng khoán 6.676 tỷ đồng, NH Kỹ thương 6.842 tỷ đồng, NH Đông Nam Á 3.968 tỷ đồng, NH ABBank gần 3.600 tỷ đồng, NH Hàng hải 2.169 tỷ đồng, NH VP Bank 1.678 tỷ đồng…
Đến nay chưa có NH nào mức lỗ mà đều trấn an cổ đông và khách hàng là do chứng khoán mua với giá thấp hơn cả giá hiện nay nên “không có gì phải lo lắng”. Tuy nhiên, việc hàng loạt NH ồ ạt không chỉ giải chấp mà bán cả chứng khoán mình đang nắm giữ đến nỗi NHNN phải ra tay chặn lại cho thấy nguy cơ thua lỗ nặng là có thể.
Nhà phân tích chứng khoán Trần Ngọc Nam, nhận định: “Thời điểm giữa năm 2007, TTCK đóng băng và có nhiều dự đoán phân tích cuối năm 2007, đầu 2008 sẽ lên lại nên nhiều NH đã đổ vốn vào đây vì thừa vốn nên tôi tin chắc là không ít NH đang thua lỗ lớn vì việc này”.
TS kinh tế Nguyễn Quang Hưng, nói: “Do nhiều NH còn lãi lớn sau đợt sốt lãi suất vừa qua nên khoản lỗ do đầu tư chứng khoán chưa lộ ra. Hơn nữa trong báo cáo tài chính, họ chỉ báo cáo một con số tròn trĩnh chứ chưa có kết quả cụ thể của việc kinh doanh chứng khoán”.
Hiện, nhiều NH vẫn mua vào chứng khoán với ý đồ bình quân giá và hy vọng một “ngày mai tươi sáng”, thời gian sẽ trả lời nhưng qua đợt giảm giá này thì nhiều NH mới lộ ra “gót chân Asin” của mình, đáng nói hơn lượng lớn cổ phiếu này không dễ gì “thu hồi vốn” khi TTCK đang đi xuống và vướng nhiều quy định…
Hà Phan
Monday, May 5, 2008
Qui trình đặt lệnh mua bán chứng khoán của nhà đầu tư
Nhà đầu tư muốn mua hoặc muốn bán sẽ đến gặp công ty chứng khoán. Khách hàng ký hợp đồng uỷ thác mua hoặc uỷ thác bán chứng khoán với công ty chứng khoán.
Khách hàng đặt lệnh mua, bán chứng khoán với phòng tiếp thị bằng phiếu lệnh.
Nội dung chi tiết của lệnh gồm có:
a. Lệnh mua hay lệnh bán;
b. Tên chứng khoán - mã số chứng khoán;
c. Số lượng chứng khoán;
d. Giá;
e. Điều kiện về thời gian đáo hạn của trái phiếu (nếu có).
Sau khi kiểm tra tính hợp lệ của phiếu lệnh, Phòng tiếp thị công ty chứng khoán chuyển giao phiếu lệnh cho phòng giao dịch, đồng thời thông báo cho phòng thanh toán bù trừ.
Cùng lúc này, một nghiệp vụ rất quan trọng là phòng giao dịch + phòng thanh toán + công ty chứng khoán phải tiến hành kiểm tra tài khoản của khách hàng. Luật quy định khách mua phải có đủ tiền 100% trong tài khoản giao dịch và khách bán phải có đủ 100% chứng khoán.
Công ty kiểm tra lần cuối tính hợp lệ của lệnh mua - lệnh bán. Phòng giao dịch chuyển lệnh qua máy cho đại diện giao dịch tại TTGDCK.
Giao dịch tại TTGDCK
Đại diện giao dịch nạp lệnh mua - bán vào hệ thống máy điện tử của TTGDCK, gọi tắt là hệ thống giao dịch chi tiết nạp vào hệ thống gồm các khoản a, b, c, d, e (cả mục 3 nói trên) cùng với các chi tiết kế tiếp sau đây:
f: Số hiệu của lệnh giao dịch;
g. Lệnh sửa đổi hoặc huỷ bỏ (kèm số hiệu của lệnh gốc);
h. Giao dịch cho khách hàng giao dịch tự doanh;
i. Mã số quản lý đầu tư nước ngoài (nếu là người đầu tư nước ngoài);
k. Mã số của thành viên;
l. (Các chi tiết khác do TTGDCK quy định).
Nếu có sửa đổi hay huỷ bỏ lệnh theo ý kiến khách hàng thì đại diện giao dịch nhập lại lệnh mới kèm số hiệu lệnh gốc. Lệnh mới (sửa đổi/huỷ bỏ) chỉ hiệu lực khi lệnh gốc chưa được thực hiện.
TTGDCK sau mỗi đợt khớp lệnh lúc 9 - 10 - 11 giờ sẽ thông báo kết quả cho lệnh được khớp đến đại diện giao dịch và cho công ty chứng khoán (chi tiết kết quả khớp lệnh).
Đại diện giao dịch nhận thông báo của TTGDCK lập tức báo cho phòng giao dịch của công ty tất cả chi tiết liên quan đến lệnh.
Phòng giao dịch ghi "đã mua hoặc đã bán" vào phiếu lệnh của khách hàng và thông báo cho phòng thanh toán.
TTGDCK xác nhận với đại diện giao dịch về kết quả giao dịch sau khớp lệnh.
Chi tiết xác nhận gồm có:
1. Tên chứng khoán;
2. Khối lượng mua và bán;
3. Tên (mã số) của bên thành viên đối tác;
4. Ngày, thời gian giao dịch được thực hiện ;
5. Số hiệu của lệnh được thực hiện;
6. Các chi tiết cần thiết khác theo quy định của TTGDCK.
Kết thúc phiên giao dịch
Phòng giao dịch tổng hợp kết quả giao dịch trong ngày và chuyển đến phòng thanh toán kèm phiếu lệnh đã được thực hiện.
Phòng thanh toán lập báo cáo thanh toán và bù trừ về chứng khoán và tiền vốn chuyển cho phòng lưu ký, thanh toán bù trừ và đăng ký chứng khoán (của TTGDCK).
Phòng lưu ký, thanh toán bù trừ và đăng ký chứng khoán so khớp số liệu và thực hiện thủ tục thanh toán, đồng thời gởi thông báo cho ngân hàng thanh toán của hai bên đối tác mua - bán để thanh toán vốn đã giao dịch.
Các công ty và ngân hàng thanh toán vốn (ngân hàng hoạt động lưu ký) thực hiện tác nghiệp về thanh toán vốn.
Trong trường hợp công ty chứng khoán chưa kịp thanh toán trong thời hạn quy định, TTGDCK sẽ dùng quỹ hỗ trợ thanh toán thực hiện thay cho công ty chứng khoán (sau đó tính lãi, phạt và các hình thức chế tài khác đối với công ty chứng khoán - quy định tại các điều 61 - 62 của Quy chế lưu ký, thanh toán bù trừ và đăng ký chứng khoán ban hành theo Qđ số 05/UBCKNN ngày 27/3/99 của UBCKNN).
Khách hàng đặt lệnh mua, bán chứng khoán với phòng tiếp thị bằng phiếu lệnh.
Nội dung chi tiết của lệnh gồm có:
a. Lệnh mua hay lệnh bán;
b. Tên chứng khoán - mã số chứng khoán;
c. Số lượng chứng khoán;
d. Giá;
e. Điều kiện về thời gian đáo hạn của trái phiếu (nếu có).
Sau khi kiểm tra tính hợp lệ của phiếu lệnh, Phòng tiếp thị công ty chứng khoán chuyển giao phiếu lệnh cho phòng giao dịch, đồng thời thông báo cho phòng thanh toán bù trừ.
Cùng lúc này, một nghiệp vụ rất quan trọng là phòng giao dịch + phòng thanh toán + công ty chứng khoán phải tiến hành kiểm tra tài khoản của khách hàng. Luật quy định khách mua phải có đủ tiền 100% trong tài khoản giao dịch và khách bán phải có đủ 100% chứng khoán.
Công ty kiểm tra lần cuối tính hợp lệ của lệnh mua - lệnh bán. Phòng giao dịch chuyển lệnh qua máy cho đại diện giao dịch tại TTGDCK.
Giao dịch tại TTGDCK
Đại diện giao dịch nạp lệnh mua - bán vào hệ thống máy điện tử của TTGDCK, gọi tắt là hệ thống giao dịch chi tiết nạp vào hệ thống gồm các khoản a, b, c, d, e (cả mục 3 nói trên) cùng với các chi tiết kế tiếp sau đây:
f: Số hiệu của lệnh giao dịch;
g. Lệnh sửa đổi hoặc huỷ bỏ (kèm số hiệu của lệnh gốc);
h. Giao dịch cho khách hàng giao dịch tự doanh;
i. Mã số quản lý đầu tư nước ngoài (nếu là người đầu tư nước ngoài);
k. Mã số của thành viên;
l. (Các chi tiết khác do TTGDCK quy định).
Nếu có sửa đổi hay huỷ bỏ lệnh theo ý kiến khách hàng thì đại diện giao dịch nhập lại lệnh mới kèm số hiệu lệnh gốc. Lệnh mới (sửa đổi/huỷ bỏ) chỉ hiệu lực khi lệnh gốc chưa được thực hiện.
TTGDCK sau mỗi đợt khớp lệnh lúc 9 - 10 - 11 giờ sẽ thông báo kết quả cho lệnh được khớp đến đại diện giao dịch và cho công ty chứng khoán (chi tiết kết quả khớp lệnh).
Đại diện giao dịch nhận thông báo của TTGDCK lập tức báo cho phòng giao dịch của công ty tất cả chi tiết liên quan đến lệnh.
Phòng giao dịch ghi "đã mua hoặc đã bán" vào phiếu lệnh của khách hàng và thông báo cho phòng thanh toán.
TTGDCK xác nhận với đại diện giao dịch về kết quả giao dịch sau khớp lệnh.
Chi tiết xác nhận gồm có:
1. Tên chứng khoán;
2. Khối lượng mua và bán;
3. Tên (mã số) của bên thành viên đối tác;
4. Ngày, thời gian giao dịch được thực hiện ;
5. Số hiệu của lệnh được thực hiện;
6. Các chi tiết cần thiết khác theo quy định của TTGDCK.
Kết thúc phiên giao dịch
Phòng giao dịch tổng hợp kết quả giao dịch trong ngày và chuyển đến phòng thanh toán kèm phiếu lệnh đã được thực hiện.
Phòng thanh toán lập báo cáo thanh toán và bù trừ về chứng khoán và tiền vốn chuyển cho phòng lưu ký, thanh toán bù trừ và đăng ký chứng khoán (của TTGDCK).
Phòng lưu ký, thanh toán bù trừ và đăng ký chứng khoán so khớp số liệu và thực hiện thủ tục thanh toán, đồng thời gởi thông báo cho ngân hàng thanh toán của hai bên đối tác mua - bán để thanh toán vốn đã giao dịch.
Các công ty và ngân hàng thanh toán vốn (ngân hàng hoạt động lưu ký) thực hiện tác nghiệp về thanh toán vốn.
Trong trường hợp công ty chứng khoán chưa kịp thanh toán trong thời hạn quy định, TTGDCK sẽ dùng quỹ hỗ trợ thanh toán thực hiện thay cho công ty chứng khoán (sau đó tính lãi, phạt và các hình thức chế tài khác đối với công ty chứng khoán - quy định tại các điều 61 - 62 của Quy chế lưu ký, thanh toán bù trừ và đăng ký chứng khoán ban hành theo Qđ số 05/UBCKNN ngày 27/3/99 của UBCKNN).
Tìm & Mua cổ phiếu như thế nào?
1) Tìm cổ phiếu như thế nào?
Bước 1: Hãy tìm hiểu những báo cáo tài chính công khai của các doanh nghiệp mà có những thông tin liên quan đến chứng khoán.
Bước 2: Hãy phân tích những bản báo cáo hàng quý của công ty đó trong vòng hai hoặc ba năm trở lại đây, và đặc biệt chú ý đến xu hướng lợi nhuận tính theo cổ phiếu và doanh thu của công ty.
Bước 3: Hãy tìm cho mình một công ty có xu thế tăng trưởng ổn định nhất về lợi nhuận tính trên cổ phiếu.
Bước 4: Hãy tính tỉ lệ giá cả - lợi nhuận (tỉ lệ PE) của công ty đó, vì đây là một thước đo giá trị của cổ phiếu. (Tính tỉ lệ này bằng cách chia giá cổ phiếu cho lợi nhuận hàng năm tính theo cổ phiếu.)
Bước 5: Hãy so sánh tỉ lệ PE đó với các quy chuẩn của ngành và với tỉ lệ của chỉ số S&P 500. Tỉ lệ này càng thấp thì giá cổ phiếu càng rẻ so với lợi nhuận.
Bước 6: Hãy chú ý đến cả các món nợ của công ty đó. Vì vậy phải kiểm tra bảng cân đối kế toán của công ty và tìm đến phần thông tin về các món nợ dài hạn.
Bước 7: Ngoài ra cũng cần phải chú ý đến bảng lưu chuyển tiền tệ trong các báo cáo tài chính đó để xem tiền được lưu chuyển như thế nào trong hoạt động kinh doanh của công ty. Bởi vì chắc hẳn rằng bạn sẽ muốn nhìn thấy một bảng lưu chuyển tiền tệ có lãi chứ không phải là thua lỗ.
2) Mua cổ phiếu như thế nào?
Bước 1: Hãy trang bị cho bản thân đầy đủ những kiến thức về loại cổ phiếu trước khi bạn quyết định mua.
Bước 2: Hãy quyết định xem mình cần những gì từ người môi giới chứng khoán. Liệu mình có cần phải gặp trực tiếp người đó không? Liệu chỉ liên lạc với người đó qua điện thoại thôi có được không? Có phải giá cả là mối quan tâm duy nhất của bạn không? Có phải bạn chỉ muốn mua hoặc bán cổ phiếu hay là bạn còn muốn đầu tư cả vào những loại khác như quỹ tương hỗ, trái phiếu hay thậm chí cả cổ phiếu của nước ngoài.
Bước 3: Hãy chọn một nhà môi giới hoặc một công ty môi giới để thay bạn mua những cổ phiếu bạn muốn. Bạn có cần thật nhiều lời khuyên hay không? Nếu câu trả lời là có thì hãy tìm đến một hãng môi giới với dịch vụ trọn gói. Các nhà môi giới càng rẻ tiền sẽ càng cung cấp cho bạn ít lời khuyên mà bạn muốn. Nếu bạn khá tự tin vào khả năng của mình rồi và muốn mua các cổ phiếu giá rẻ? Vậy thì hãy thử tìm đến những lời khuyên và môi giới trên mạng Internet xem sao.
Bước 4: Hãy liên lạc với người môi giới hoặc công ty môi giới chứng khoán để xin một lá đơn, và yêu cầu mở một tài khoản giao dịch chứng khoán.
Bước 5: Khi tài khoản đã được mở bạn có thể bắt đầu ngay việc mua hay bán cổ phiếu của mình.
Bước 6: Hãy rà soát lại các bản báo cáo bạn nhận được và đánh giá lại những gì đang diễn ra trên danh mục đầu tư của mình để xem bạn có đang đi đúng hướng để đạt được những mục tiêu trong đầu tư của bạn không?
Hãy hỏi bạn bè và đồng nghiệp để tìm cho mình được người môi giới chứng khoán hay công ty môi giới tốt và có uy tín. Nếu bạn không có được những lời khuyên từ một cá nhân nào, thì hãy tìm trên báo chí về tài chính để có những thông tin bạn cần.
Đầu tư chứng khoán không phải là một trò chơi, nó đòi hỏi bạn phải có những kiến thức thực sự và phải có trí thông minh nhất định. Phải nhớ là bạn luôn theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến trên thị trường và đưa ra những quyết định sáng suốt kịp thời để bảo vệ chính bản thân mình.
Bước 1: Hãy tìm hiểu những báo cáo tài chính công khai của các doanh nghiệp mà có những thông tin liên quan đến chứng khoán.
Bước 2: Hãy phân tích những bản báo cáo hàng quý của công ty đó trong vòng hai hoặc ba năm trở lại đây, và đặc biệt chú ý đến xu hướng lợi nhuận tính theo cổ phiếu và doanh thu của công ty.
Bước 3: Hãy tìm cho mình một công ty có xu thế tăng trưởng ổn định nhất về lợi nhuận tính trên cổ phiếu.
Bước 4: Hãy tính tỉ lệ giá cả - lợi nhuận (tỉ lệ PE) của công ty đó, vì đây là một thước đo giá trị của cổ phiếu. (Tính tỉ lệ này bằng cách chia giá cổ phiếu cho lợi nhuận hàng năm tính theo cổ phiếu.)
Bước 5: Hãy so sánh tỉ lệ PE đó với các quy chuẩn của ngành và với tỉ lệ của chỉ số S&P 500. Tỉ lệ này càng thấp thì giá cổ phiếu càng rẻ so với lợi nhuận.
Bước 6: Hãy chú ý đến cả các món nợ của công ty đó. Vì vậy phải kiểm tra bảng cân đối kế toán của công ty và tìm đến phần thông tin về các món nợ dài hạn.
Bước 7: Ngoài ra cũng cần phải chú ý đến bảng lưu chuyển tiền tệ trong các báo cáo tài chính đó để xem tiền được lưu chuyển như thế nào trong hoạt động kinh doanh của công ty. Bởi vì chắc hẳn rằng bạn sẽ muốn nhìn thấy một bảng lưu chuyển tiền tệ có lãi chứ không phải là thua lỗ.
2) Mua cổ phiếu như thế nào?
Bước 1: Hãy trang bị cho bản thân đầy đủ những kiến thức về loại cổ phiếu trước khi bạn quyết định mua.
Bước 2: Hãy quyết định xem mình cần những gì từ người môi giới chứng khoán. Liệu mình có cần phải gặp trực tiếp người đó không? Liệu chỉ liên lạc với người đó qua điện thoại thôi có được không? Có phải giá cả là mối quan tâm duy nhất của bạn không? Có phải bạn chỉ muốn mua hoặc bán cổ phiếu hay là bạn còn muốn đầu tư cả vào những loại khác như quỹ tương hỗ, trái phiếu hay thậm chí cả cổ phiếu của nước ngoài.
Bước 3: Hãy chọn một nhà môi giới hoặc một công ty môi giới để thay bạn mua những cổ phiếu bạn muốn. Bạn có cần thật nhiều lời khuyên hay không? Nếu câu trả lời là có thì hãy tìm đến một hãng môi giới với dịch vụ trọn gói. Các nhà môi giới càng rẻ tiền sẽ càng cung cấp cho bạn ít lời khuyên mà bạn muốn. Nếu bạn khá tự tin vào khả năng của mình rồi và muốn mua các cổ phiếu giá rẻ? Vậy thì hãy thử tìm đến những lời khuyên và môi giới trên mạng Internet xem sao.
Bước 4: Hãy liên lạc với người môi giới hoặc công ty môi giới chứng khoán để xin một lá đơn, và yêu cầu mở một tài khoản giao dịch chứng khoán.
Bước 5: Khi tài khoản đã được mở bạn có thể bắt đầu ngay việc mua hay bán cổ phiếu của mình.
Bước 6: Hãy rà soát lại các bản báo cáo bạn nhận được và đánh giá lại những gì đang diễn ra trên danh mục đầu tư của mình để xem bạn có đang đi đúng hướng để đạt được những mục tiêu trong đầu tư của bạn không?
Hãy hỏi bạn bè và đồng nghiệp để tìm cho mình được người môi giới chứng khoán hay công ty môi giới tốt và có uy tín. Nếu bạn không có được những lời khuyên từ một cá nhân nào, thì hãy tìm trên báo chí về tài chính để có những thông tin bạn cần.
Đầu tư chứng khoán không phải là một trò chơi, nó đòi hỏi bạn phải có những kiến thức thực sự và phải có trí thông minh nhất định. Phải nhớ là bạn luôn theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến trên thị trường và đưa ra những quyết định sáng suốt kịp thời để bảo vệ chính bản thân mình.
Qui trình tìm giá khớp lệnh
Theo qui định tại Thông tư số 58/2004/TT-BTC ngày 17/6/2004 của Bộ Tài chính về Thành viên và giao dịch chứng khoán:
- Phương thức giao dịch khớp lệnh thực hiện trên nguyên tắc:
A. Là mức giá thực hiện đạt được khối lượng giao dịch lớn nhất;
B Nếu có nhiều mức giá thoả mãn điểm i thì mức giá trùng hoặc gần với giá thực hiện của lần khớp lệnh gần nhất sẽ được chọn;
C. Nếu vẫn còn nhiều mức giá thoả mãn điểm ii thì mức giá cao hơn sẽ được chọn.
- Phương thức giao dịch thoả thuận là việc các thành viên tự thoả thuận với nhau về các điều kiện giao dịch.
- Ưu tiên về giá
+ Lệnh mua có mức giá cao hơn được thực hiện trước;
+ Lệnh bán có mức giá thấp hơn được thực hiện trước.
- Ưu tiên về thời gian: trường hợp các lệnh mua, bán có cùng mức giá thì lệnh giao dịch nhập trước vào hệ thống giao dịch được ưu tiên thực hiện trước.
Ví dụ: Ta có sổ lệnh giao dịch của chứng khoán XYZ như sau:
- Trường hợp không có lệnh ATO:
Qua sổ lệnh ta có giá khớp lệnh của cổ phiếu XYZ là 28.000 đồng.
- Trường hợp có lệnh ATO và giá tham chiếu của lần khớp lệnh trước đó là 26.000 đồng:
Qua sổ lệnh ta có giá khớp lệnh của cổ phiếu XYZ là 28.000 đồng
- Phương thức giao dịch khớp lệnh thực hiện trên nguyên tắc:
A. Là mức giá thực hiện đạt được khối lượng giao dịch lớn nhất;
B Nếu có nhiều mức giá thoả mãn điểm i thì mức giá trùng hoặc gần với giá thực hiện của lần khớp lệnh gần nhất sẽ được chọn;
C. Nếu vẫn còn nhiều mức giá thoả mãn điểm ii thì mức giá cao hơn sẽ được chọn.
- Phương thức giao dịch thoả thuận là việc các thành viên tự thoả thuận với nhau về các điều kiện giao dịch.
- Ưu tiên về giá
+ Lệnh mua có mức giá cao hơn được thực hiện trước;
+ Lệnh bán có mức giá thấp hơn được thực hiện trước.
- Ưu tiên về thời gian: trường hợp các lệnh mua, bán có cùng mức giá thì lệnh giao dịch nhập trước vào hệ thống giao dịch được ưu tiên thực hiện trước.
Ví dụ: Ta có sổ lệnh giao dịch của chứng khoán XYZ như sau:
- Trường hợp không có lệnh ATO:
Qua sổ lệnh ta có giá khớp lệnh của cổ phiếu XYZ là 28.000 đồng.
- Trường hợp có lệnh ATO và giá tham chiếu của lần khớp lệnh trước đó là 26.000 đồng:
Qua sổ lệnh ta có giá khớp lệnh của cổ phiếu XYZ là 28.000 đồng
Cổ phiếu đó có giá trị hay không? (PII)
Nếu bạn là một nhà đầu tư chứng khoán, trước khi quyết định mua cổ phiếu, bạn cần phải hết sức cẩn trọng. Nguyên tắc đầu tiên và cũng là nguyên tắc tốt thượng: Bạn phải đánh giá được cổ phiếu đó có giá trị hay không?
4. Thu nhập chắc chắn và đáng tin cậy; tăng trưởng trong bán hàng và lợi nhuận chính đáng
- Về thu nhập, bạn có thể sử dụng một số chỉ tiêu sau để đánh giá sự chắc chắn và đáng tin cậy của công ty:
+ Chỉ số thu nhập trên một đơn vị cổ phiếu – EPS (Earning per Share): thu nhập dòng hay lợi nhuận sau thuế có thể được xem xét bằng tổng lợi nhuận hay xét trên một đơn vị cổ phiếu gọi là chỉ số EPS. Một công ty có sự gia tăng về tốc độ tăng trưởng thu nhập khi tốc độ tăng trưởng thu nhập của quý sau cao hơn quý trước. Một cổ phiếu tốt, có tốc độ gia tăng về tăng trưởng thu nhập cao hơn so với ba hay bốn quý trước. Tăng trưởng của chỉ số thu nhập ít nhất là 25% so với cùng quý của năm trước. EPS hàng năm của cổ phiếu tốt ít nhất phải tăng trưởng 25% so với ba năm trước.
Ví dụ, Tập đoàn Johnson & Johnson có thu nhập tăng trong 73 năm liên tiếp, có tốc độ tăng đột biến tiền lãi cổ phần (cổ tức) trong 44 năm liên tiếp, và công khai yết thị thu nhập kiếm được tăng trong 21 năm liên tiếp. Theo bạn, cổ phiếu của tập đoàn này có thực sự hấp dẫn không?
+ Chỉ số thị giá chia cho thu nhập của mỗi cổ phần – P/E: là một trong những chỉ số phân tích quan trọng quyết định đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư. Thu nhập từ cổ phiếu sẽ có ảnh hưởng quyết định đến giá thị trường của cổ phiếu đó. Hệ số P/E đo lường mối quan hệ giữa giá thị trường (Market Price – PM) và thua nhập của mỗi cổ phiếu (EPS) và được tính như sau:
P/E= PM/EPS
Thông thường, nhiều người cho rằng nên chọn mua những cổ phiếu có P/E thấp vì theo họ những cổ phiếu có chỉ số này cao là đắt và không nên mua. Nhưng trên thực tế, những cổ phiếu tốt nhất thường có chỉ số này rất cao.
Hệ số P/E rất có ích cho việc định giá cổ phiếu. Giả sử bạn đang muốn mua một cổ phiếu hiện tại chưa được giao dịch trên thị trường, nhưng chưa biết mua với giá bao nhiêu là hợp lý. Nếu bạn biết thu nhập của công ty này (EPS), bạn có thể lấy nó nhân với chỉ số P/E được công bố trên thị trường giao dịch chứng khoán của nhóm cổ phiếu tương tự như cổ phiếu này, bạn sẽ xác định được giá của cổ phiếu mà bạn muốn mua.
- Về sự tăng trưởng bán hàng: Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất để đo lường một công ty có sức mạnh hay không và là nhân tố chính của tăng trưởng. Khi chọn lựa cổ phiếu tốt hãy tìm công ty có tốc độ bán hàng mạnh để làm tiền đề cho tăng trưởng thu nhập. Tiêu chí để xác định công ty có tăng trưởng bán hàng tốt nếu ba quý gần nhất có sự tăng lượng hàng bán lớn hơn hoặc bằng 25% so với quý gần nhất trước đó.
- Về lợi nhuận: có thể đánh giá trên hai chỉ tiêu:
+ Lợi nhuận ròng: đánh giá tỷ lệ chuyển doanh thu thành thu nhập. Trên quan điểm của nhà đầu tư, nên tìm những công ty có sự tăng về tỷ lệ lợi nhuận ròng/doanh thu. Con số này càng lớn thì có nghĩa công ty đang có xu hướng quản lý và các hoạt động khác tốt lên. Tiêu chí để xác định cho chỉ tiêu này là lợi nhuận trước thuế ít nhất đạt 18% doanh thu. Yêu cầu lợi nhuận sau thuế luôn đạt 10% trở lên.
+ Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE): Hệ số này phản ánh mức thu nhập ròng trên vốn cổ phần của cổ đông.
ROE= Lợi nhuận ròng/Vốn cổ đông hay giá trị tài sản ròng hữu hình.
Hệ số này thường được các nhà đầu tư phân tích để so sánh với các cổ phiếu khác nhau trên thị trường. Thông thường, hệ số thu nhập trên vốn cổ phần càng cao thì các cổ phiếu càng hấp dẫn, vì hệ số này cho thấy cách đánh giá khả năng sinh lời và các tỷ suất lợi nhuận của công ty khi đem so sánh với hệ số thu nhập trên vốn cổ phần của các công ty khác.
5. Chịu sự quản lý và điều hành bởi các nhà lãnh đạo tài ba
Đây là một trong những tiêu chuẩn và dấu hiệu khá quan trọng mà bạn nên tìm hiểu trước khi quyết định đầu tư. Nếu nhà lãnh đạo giỏi, công ty sẽ phát triển đúng hướng và sẽ là yếu tố đảm bảo sự thành công trong đầu tư vào cổ phiếu của bạn. Thậm chí, nếu chẳng may công ty rơi vào tình trạng gay go, trước bờ vực của sự phá sản, nhưng nếu được điều hành và dẫn dắt của một nhà lãnh đạo tài ba, rất có thể nó sẽ vượt qua được khó khăn, quay về đúng hướng.
Richard Parson – Giám đốc điều hành của Time Warner là một trong những nhà lãnh đạo tài giỏi như thế. Ông đã làm được một điều kỳ diệu: giá cổ phiếu của hãng gần như đã quay về mức trước khi rơi vào khủng hoảng, trước khi ông về nắm quyền. Sau cuộc sáp nhập khủng hoảng với AOL trong năm 2001, giá cổ phiếu Time Warner đã rớt tự do. Thế nhưng trong năm 2005, Parson đã dần kéo công việc kinh doanh của hãng truyền thông lớn nhất thế giới này trở về quỹ đạo cũ. Ông đã giải quyết dứt điểm từng vấn đề đau đầu của Time Warner, từ trả bớt nợ, bán bớt các bộ phận làm ăn không hiệu quả cho đến dàn xếp ổn thỏa các các cuộc điều tra liên bang và vụ kiện của các cổ đông.
Bạn có thể tìm hiểu thông tin có ích và ấn tượng về các nhà lãnh đạo giỏi, có uy tín trên các trang web giới thiệu về doanh nghiệp và doanh nhân. Ví dụ, trên trên web www.fool.com, có nhiều tin tức về những nhà lãnh đạo này trên chuyên mục “xác định sự quản lý có hiệu quả” (Identifying effective management) hay “Điều tra về đầu tư” (Investigative Investing).
4. Thu nhập chắc chắn và đáng tin cậy; tăng trưởng trong bán hàng và lợi nhuận chính đáng
- Về thu nhập, bạn có thể sử dụng một số chỉ tiêu sau để đánh giá sự chắc chắn và đáng tin cậy của công ty:
+ Chỉ số thu nhập trên một đơn vị cổ phiếu – EPS (Earning per Share): thu nhập dòng hay lợi nhuận sau thuế có thể được xem xét bằng tổng lợi nhuận hay xét trên một đơn vị cổ phiếu gọi là chỉ số EPS. Một công ty có sự gia tăng về tốc độ tăng trưởng thu nhập khi tốc độ tăng trưởng thu nhập của quý sau cao hơn quý trước. Một cổ phiếu tốt, có tốc độ gia tăng về tăng trưởng thu nhập cao hơn so với ba hay bốn quý trước. Tăng trưởng của chỉ số thu nhập ít nhất là 25% so với cùng quý của năm trước. EPS hàng năm của cổ phiếu tốt ít nhất phải tăng trưởng 25% so với ba năm trước.
Ví dụ, Tập đoàn Johnson & Johnson có thu nhập tăng trong 73 năm liên tiếp, có tốc độ tăng đột biến tiền lãi cổ phần (cổ tức) trong 44 năm liên tiếp, và công khai yết thị thu nhập kiếm được tăng trong 21 năm liên tiếp. Theo bạn, cổ phiếu của tập đoàn này có thực sự hấp dẫn không?
+ Chỉ số thị giá chia cho thu nhập của mỗi cổ phần – P/E: là một trong những chỉ số phân tích quan trọng quyết định đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư. Thu nhập từ cổ phiếu sẽ có ảnh hưởng quyết định đến giá thị trường của cổ phiếu đó. Hệ số P/E đo lường mối quan hệ giữa giá thị trường (Market Price – PM) và thua nhập của mỗi cổ phiếu (EPS) và được tính như sau:
P/E= PM/EPS
Thông thường, nhiều người cho rằng nên chọn mua những cổ phiếu có P/E thấp vì theo họ những cổ phiếu có chỉ số này cao là đắt và không nên mua. Nhưng trên thực tế, những cổ phiếu tốt nhất thường có chỉ số này rất cao.
Hệ số P/E rất có ích cho việc định giá cổ phiếu. Giả sử bạn đang muốn mua một cổ phiếu hiện tại chưa được giao dịch trên thị trường, nhưng chưa biết mua với giá bao nhiêu là hợp lý. Nếu bạn biết thu nhập của công ty này (EPS), bạn có thể lấy nó nhân với chỉ số P/E được công bố trên thị trường giao dịch chứng khoán của nhóm cổ phiếu tương tự như cổ phiếu này, bạn sẽ xác định được giá của cổ phiếu mà bạn muốn mua.
- Về sự tăng trưởng bán hàng: Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất để đo lường một công ty có sức mạnh hay không và là nhân tố chính của tăng trưởng. Khi chọn lựa cổ phiếu tốt hãy tìm công ty có tốc độ bán hàng mạnh để làm tiền đề cho tăng trưởng thu nhập. Tiêu chí để xác định công ty có tăng trưởng bán hàng tốt nếu ba quý gần nhất có sự tăng lượng hàng bán lớn hơn hoặc bằng 25% so với quý gần nhất trước đó.
- Về lợi nhuận: có thể đánh giá trên hai chỉ tiêu:
+ Lợi nhuận ròng: đánh giá tỷ lệ chuyển doanh thu thành thu nhập. Trên quan điểm của nhà đầu tư, nên tìm những công ty có sự tăng về tỷ lệ lợi nhuận ròng/doanh thu. Con số này càng lớn thì có nghĩa công ty đang có xu hướng quản lý và các hoạt động khác tốt lên. Tiêu chí để xác định cho chỉ tiêu này là lợi nhuận trước thuế ít nhất đạt 18% doanh thu. Yêu cầu lợi nhuận sau thuế luôn đạt 10% trở lên.
+ Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE): Hệ số này phản ánh mức thu nhập ròng trên vốn cổ phần của cổ đông.
ROE= Lợi nhuận ròng/Vốn cổ đông hay giá trị tài sản ròng hữu hình.
Hệ số này thường được các nhà đầu tư phân tích để so sánh với các cổ phiếu khác nhau trên thị trường. Thông thường, hệ số thu nhập trên vốn cổ phần càng cao thì các cổ phiếu càng hấp dẫn, vì hệ số này cho thấy cách đánh giá khả năng sinh lời và các tỷ suất lợi nhuận của công ty khi đem so sánh với hệ số thu nhập trên vốn cổ phần của các công ty khác.
5. Chịu sự quản lý và điều hành bởi các nhà lãnh đạo tài ba
Đây là một trong những tiêu chuẩn và dấu hiệu khá quan trọng mà bạn nên tìm hiểu trước khi quyết định đầu tư. Nếu nhà lãnh đạo giỏi, công ty sẽ phát triển đúng hướng và sẽ là yếu tố đảm bảo sự thành công trong đầu tư vào cổ phiếu của bạn. Thậm chí, nếu chẳng may công ty rơi vào tình trạng gay go, trước bờ vực của sự phá sản, nhưng nếu được điều hành và dẫn dắt của một nhà lãnh đạo tài ba, rất có thể nó sẽ vượt qua được khó khăn, quay về đúng hướng.
Richard Parson – Giám đốc điều hành của Time Warner là một trong những nhà lãnh đạo tài giỏi như thế. Ông đã làm được một điều kỳ diệu: giá cổ phiếu của hãng gần như đã quay về mức trước khi rơi vào khủng hoảng, trước khi ông về nắm quyền. Sau cuộc sáp nhập khủng hoảng với AOL trong năm 2001, giá cổ phiếu Time Warner đã rớt tự do. Thế nhưng trong năm 2005, Parson đã dần kéo công việc kinh doanh của hãng truyền thông lớn nhất thế giới này trở về quỹ đạo cũ. Ông đã giải quyết dứt điểm từng vấn đề đau đầu của Time Warner, từ trả bớt nợ, bán bớt các bộ phận làm ăn không hiệu quả cho đến dàn xếp ổn thỏa các các cuộc điều tra liên bang và vụ kiện của các cổ đông.
Bạn có thể tìm hiểu thông tin có ích và ấn tượng về các nhà lãnh đạo giỏi, có uy tín trên các trang web giới thiệu về doanh nghiệp và doanh nhân. Ví dụ, trên trên web www.fool.com, có nhiều tin tức về những nhà lãnh đạo này trên chuyên mục “xác định sự quản lý có hiệu quả” (Identifying effective management) hay “Điều tra về đầu tư” (Investigative Investing).
Subscribe to:
Posts (Atom)