Biến động của lãi suất trên thị trường tiền tệ và thị trường chứng khoán.

Biến động của lãi suất trên thị trường tiền tệ tuy có tác động gián tiếp nhưng rất nhạy cảm đến thị trường chứng khoán. Lãi suất tăng sẽ thu hút nhu cầu gửi tiền vào hệ thống ngân hàng vì mức sinh lời khi gửi tiền tăng, khiến cho dòng tiền đổ vào thị trường chứng khoán bị ảnh hưởng. Lãi suất tăng cũng khiến cho lợi suất kỳ vọng trên thị trường chứng khoán phải tăng (nhà đầu tư đòi hỏi lợi suất đầu tư chứng khoán cao hơn). Trong bối cảnh này, giá thị trường của trái phiếu sẽ bị sụt giảm.

 

           Mặt khác, lãi suất trong nước tăng cũng có tác dụng thu hút luồng ngoại tệ đổ vào, gián tiếp giúp đồng nội tệ tăng giá và do vậy tác động làm giảm tỷ giá hối đoái. Các doanh nghiệp xuất khẩu trong bối cảnh này sẽ gặp phải khó khăn do hàng hóa xuất khẩu bị đắt lên, đồng thời trước đó đã chịu thêm chi phí vốn vay do lãi suất tăng. Hệ quả là doanh thu của các doanh nghiệp này bị ảnh hưởng, dẫn đến kỳ vọng vào lợi nhuận tương lai của doanh nghiệp bị ảnh hưởng, làm giá cổ phiếu doanh nghiệp trên thị trường sa sút.

           

           Tuy nhiên, đối với nhóm doanh nghiệp phải nhập khẩu phần lớn nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất kinh doanh, thì bối cảnh trên lại là lợi thế cho họ. Tuy nhiên do ảnh hưởng của chi phí vốn vay tăng lên, phần lợi thế này có nguy cơ bị triệt tiêu.

 

           Trên cơ sở phân tích tác động của các loại lãi suất đối với nền kinh tế nói chung và với các nhóm doanh nghiệp nói riêng, nhà phân tích sẽ xác định được bối cảnh tích cực hay tiêu cực cho môi trường đầu tư cũng như khả năng doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết.

Báo cáo tài chính doanh nghiệp ( 4 văn bản)

HỎI: Khi đọc Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp tôi thấy có lãi, trong khi doanh nghiệp không có tiền mặt để chi trả cổ tức. Xin giải thích cho tôi hiểu về vấn đề này?

            ĐÁP: Vấn đền bạn nêu đối với nhà đầu tư, đặc biệt là những người không có kiến thức chuyên ngành, nhiều khi rất khó hiểu. Theo quy định của Bộ Tài chính, báo cáo tài chính bao gồm:

      

            - Bảng cân đối kế toán (B01-DN),

    

            - Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN),

      

            - Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (B03-DN) và

     

            - Thuyết minh báo cáo tài chính (B09-DN).

     

            Đây là một tập hợp đầy đủ các số liệu phản ánh tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kinh doanh. Trong 4 văn bản này, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ có vai trò rất quan trọng. Nó cung cấp cho chúng ta biết nguồn tiền của doanh nghiệp sinh ra từ đâu và sử dụng vào mục đích gì.

    

             Thông thường, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ phân chia luồng tiền vào ba hoạt động cơ bản: hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính. Trong ba hoạt động này, hoạt động sản xuất kinh doanh đóng vai trò quan trọng nhất bởi lẽ nó phản ánh luồng tiền chủ yếu của doanh nghiệp. Một điểm cần lưu ý là Báo cáo lưu chuyển tiền tệ thể hiện số liệu kết hợp giữa bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Có nghĩa là số liệu của Báo cáo lưu chuyển tiền tệ được xây dựng trên cơ sở số liệu của B01 và B02.

   

            Trong trường hợp thắc mắc của bạn, khi nhìn vào kết quả hoạt động kinh doanh chúng ta có thể thấy doanh nghiệp hoạt động kinh doanh tốt và có lãi. Tuy nhiên, khi nhìn vào báo cáo lưu chuyển tiền tệ, chúng ta thấy luồng tiền ròng lại âm. Nguyên nhân là do doanh nghiệp để vốn của mình ứ đọng trong hàng tồn kho quá nhiều, hoặc cũng có thể do doanh nghiệp cho vay quá nhiều mà không thu hồi được vốn.

              Đây là một điểm hết sức quan trọng khi phân tích cổ phiếu doanh nghiệp. Nếu lợi nhuận cuối kỳ không được thể hiện dưới dạng tiền mặt sẽ dẫn tới hiện tượng năng lực tài trợ cổ tức của doanh nghiệp yếu đi. Điều này sẽ tác động rất mạnh tới giá cổ phiếu. Đặc biệt với những doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có uy tín lâu năm trên thị trường

Che giấu vì "xấu hổ với thất bại"?

Tác giả: T.S ALAN PHAN (CHỦ TỊCH QUỸ ĐẦU TƯ VIASA)

Trong khi DN Âu - Mỹ trực diện với thất bại, thì DN Á Đông lại thu dọn đồ đạc trong đêm rồi âm thầm bỏ trốn nếu gặp khó khăn mà không biết rằng thất bại chính là học phí quý báu để thành công.

"Không giặt đồ dơ trước công chúng"

Trong cuộc khủng hoảng năm 2008, nhiều nhà máy ở Thẩm Quyến (Trung Quốc) phải đóng cửa vì không đủ doanh thu hay đơn đặt hàng do sự suy thoái của mức độ tiêu thụ tại Âu, Mỹ hay Nhật Bản. Phần lớn các chủ nhân, dù người nước ngoài hay Trung Quốc, đều chọn giải pháp là thu dọn đồ đạc trong đêm rồi âm thầm bỏ trốn, thay vì phải đối diện với chủ nợ, nhân viên hay chính quyền. Hiện tượng này cũng khá phổ biến tại Việt Nam và các quốc gia Á Đông còn chịu ành hưởng bởi tập tục phong kiến xa xưa. So sánh với các doanh nghiệp tại các quốc gia Âu Mỹ, chủ nhân nơi đây thường công khai đem tài sản còn lại ra công chúng, hoặc giao cho tòa án, hoặc thương lượng với các chủ nợ về một giải pháp êm thấm hơn.

Nhiều doanh nhân Trung Quốc và Việt Nam sẽ biện bạch là cơ chế pháp lý nơi đây quá phức tạp, không minh bạch, nên khi phá sản, rất khó giải quyết đề thỏa mãn sự đòi hỏi của mọi phe nhóm liên quan. Lý do này cũng chứa một phần sự thực; nhưng phân tích kỹ, tôi nhận thấy yếu tố văn hóa xã hội có tầm ảnh hưởng quan trọng hơn. Vấn đề "sĩ diện" trong truyền thống hành xử và giao thiệp của người Á Đông, nhất là người Trung Quốc, đã là một đề tài có nhiều bàn luận nhất tại nhiều quốc gia Âu Mỹ.

Vì sĩ diện, doanh nhân Trung Quốc, kể cả những Hoa kiều, lao vào những dự án và công việc có tính cách phô trương, phiến diện, nhất thời; thay vì sáng tạo, bền vững và kín đáo. Họ thích được "nổi trội" hơn các đồng nghiệp và sự ca tụng của cộng đồng, bang họ, bạn bè, gia đình...là một động lực không thể thiếu trong sự tính tóan và điều hành công việc. Vì sĩ diện, họ sợ nhất là sự cười chê của cộng đồng khi thất bại. Rất nhiều doanh gia sẵn sàng bỏ xứ sở, gốc gác để biến mất vì xấu hổ. Do đó, việc che đậy những điều được coi là "xấu" trở nên một ưu tiên trong hoạt động kinh doanh.

Thái độ che giấu hay bộc lộ là sự khác biệt lớn nhất về văn hóa giữa Á Đông và Âu Mỹ trong hành xử thường nhật của cá nhân và phe nhóm. Lấy nghệ thuật hội họa chẳng hạn: trong khi tranh Á Đông hay thể hiện những nét đẹp tiềm ẩn, với góc nhìn tổng quan trong thiên nhiên và con người, thì tranh của Âu Mỹ tràn ngập những trường phái hiện thực, tả chân rõ ràng với những nét cạnh và chi tiết. Triết lý Khổng Lão chứa đựng nhiều ẩn dụ, mơ hồ và ví von. Các triết phái Tây Phương thì gay gắt với biện luận, tranh cãi và phản bác. Tục ngữ trong xử thế của Á Đông nhấn mạnh việc "không giặt đồ dơ trước công chúng", hay "tốt khoe, xấu che" hay "đừng vạch áo cho người xem lưng".

Đối với DN Á Đông, việc che đậy những điều được coi là "xấu" trở nên một ưu tiên trong hoạt động kinh doanh.

Đây là một thói quen tương phản, đối nghịch nhất với nguyên tắc "minh bạch" và "trung thực" của hệ thống tài chính thế giới. Nếu tất cả các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán ở Á Đông lấy lý do là vì tôn trọng văn hóa truyền thống phải "tốt khoe, xấu che" thì chúng ta sẽ chẳng có thị trường chứng khoán tại các nơi này. Ngay cả trong những công ty tư nhân, sự giấu diếm những tệ hại, sai lầm với khách hàng, với đối tác, với nhân viên...sẽ gây ra những nguy hiểm cho an toàn của sản phẩm, cho niềm tin vào thương hiệu, cho sự vững bền của hoạt động.

Suy nghĩ xa hơn, những cái "xấu" được che đậy thường không có một định nghĩa đồng nhất trong mọi góc nhìn. Nếu dùng căn bản sâu rộng về đạo đức cá nhân hay chuẩn mực đa dạng của tư duy xã hội, thì cái "xấu" ngày hôm nay có thể dễ dàng thay đổi thành cái "tốt" ngày mai; và ngược lại. Một ví dụ điển hình là sự "thất bại" trên thương trường. Qua thời kỳ dạy học, tôi biết rất nhiều sinh viên trẻ ở Á Đông vì sợ "thất bại", bị cười chê và mang tiếng "xấu" suốt đời, nên không bao giờ dám dấn thân làm ăn. Trong khi đó, tư duy khoảng đạt, chấp nhận dễ dàng chuyện "thất bại" của xã hội Mỹ là một trong những nguyên nhân tạo nên sự đột phá kỳ diệu của nền kinh tế này.

Thất bại là "học phí"

"Tôi thấy ở đây, người dân không xấu hổ vì ăn cắp hay nói dối; mà lại xấu hổ vì thất bại hay nghèo khó. Nó đi ngược với tất cả tư duy và chuẩn mực về đạo đức mà tôi đã được dạy dỗ từ bé."

Tôi có thể đi xa hơn mà nhận xét rằng "thất bại" là một điều đáng khen ngợi, ngay cả hãnh diện. Nó nói lên lòng can đảm của con người dám làm, nó biểu hiện sự kiên nhẫn của tinh thần phấn đấu, và nó sẽ là một bài học vô cùng quý giá hơn cả mọi bài giảng trong lớp học hay trên những trang sách khô khan. Khi tôi đi tập sự ở Wall Street vào thập niên 70's, một giao dịch viên trên sàn giao dịch của Merrill Lynch quyết định hấp tấp, phạm một lỗi lầm và làm công ty lỗ 8 triệu USD trong 20 phút. Cả phòng làm việc áy náy nhìn anh ta dọn đồ đạc, sẵn sàng để bị đuổi. Nhưng khi anh nộp đơn từ chức, ông sếp của anh lại la mắng anh thậm tệ," Công ty vừa bỏ ra 8 triệu USD để trả học phí cho cậu, giờ cậu dám bỏ việc hả? Lo về bàn làm việc, dùng cái đầu tốt hơn và gắng kiếm lại cho công ty số tiền cậu làm mất." Ông sếp này hiểu về "thất bại". Không lạ gì khi anh nhân viên đó trở nên một siêu sao của Merrill Lynch trong những năm kế tiếp.

Một anh bạn giáo sư của đại học Thanh Hoa hỏi tôi về nghịch lý lạ lùng nhất tôi đã trải nghiệm ở xã hội Trung Quốc, "Tôi thấy ở đây, người dân không xấu hổ vì ăn cắp hay nói dối; mà lại xấu hổ vì thất bại hay nghèo khó. Nó đi ngược với tất cả tư duy và chuẩn mực về đạo đức mà tôi đã được dạy dỗ từ bé."

Hiện tượng che dấu vì xấu hổ với thất bại thể hiện rõ ràng nhất trong việc xử lý nợ nần của doanh nghiệp. Tôi nhớ cách đây 25 năm, tôi và ông sếp đã kinh hãi khi một khách hàng người Nhật đã tự vận vì một món nợ 4 triệu USD ông không trả nổi. Với ngân hàng đầu tư mà chúng tôi làm công, 4 triệu USD là một món tiền không lớn, tôi chỉ cần viết một báo cáo 2 trang với chữ ký phê chuẩn của ông sếp là mọi hồ sơ sẽ được xếp lại. Chúng tôi phải đi diều trị tâm lý sau đó vì 2 người đều nghĩ là mình có "tội" hay "lỗi" trong sự cố này.

""Thất bại" là một điều đáng khen ngợi, ngay cả hãnh diện. Nó nói lên lòng can đảm của con người dám làm, nó biểu hiện sự kiên nhẫn của tinh thần phấn đấu."

Khắp Á Đông, không doanh nhân nào muốn mổ xẻ hay đào bới chuyện nợ nần hay "thất bại" đã qua. Không ai muốn ngồi xuống giải thích với các chủ nợ hay cổ đông đối tác về những lý do hay yếu tố đã gây nên sự cố. Mọi người, kể cả chủ nợ, chỉ ao ước là tai nạn này sẽ biến mất, mọi điều tiếng im bặt và tất cả quay về với  đời sống hàng ngày như chuyện đó không hề xảy ra.

Cá nhân tôi cũng đã đối diện với vực thẩm của phá sản nhiều lần trong thương nghiệp. Vào đầu thập niên 80's, tôi rất hồ hởi lạc quan khi kiếm tiền nhanh chóng vô tội vạ với địa ốc từ những năm 70's. Tôi và vài người bạn gom hết vốn, khoảng 6 triệu USD, đầu tư xây dựng 220 biệt thự tại Scottsdale, Arizona. Khi lãi suất ngân hàng lên hơn 20% một năm, chúng tôi không bán được một biệt thự nào, và phải trả hơn 27 triệu USD cả vốn lẫn lời đã đến kỳ hạn. Luật sư tôi khuyên nên tránh mặt các chủ nợ và khai phá sản để toàn bộ tài sản bị tòa phong tỏa khoảng 2 năm, rồi chờ đợi tình thế đảo ngược. Nhưng căn bản đạo đức cá nhân không cho phép tôi làm vậy.

Tôi triệu tập một hội đồng các chủ nợ (creditors' committee), trình bày trung thực các tài sản và nợ nần, của cá nhân tôi lẫn công ty. Tôi chịu hoàn toàn trách nhiệm và sẵn sàng giao toàn bộ tài sản mà không làm khó khăn để họ rộng đường thanh lý và các món nợ khỏi bị xấu thêm với thời gian. Bù lại, tôi không phải khai phá sản (có ảnh hưởng xấu đến lịch sử tín dụng cá nhân trong 7 năm) và không bị kiện cáo thêm về bất cứ lý do gì. Trong tài sản cá nhân, tôi thậm chí còn ghi rõ 2 bức tranh nổi tiếng (trị giá hơn 500.000 USD), bộ sưu tập viết máy (trị giá hơn 400.000 USD) và 4 chiếc xe hơi thể thao classic (trị giá hơn 1,5 triệu USD). Đây là các khoản tài sản mà tôi có thể dễ dàng che dấu.

Các chủ nợ trân trọng sự thành thực và can đảm của tôi. Họ dễ dãi chấp nhận mọi điều kiện, còn cho tôi giữ lại bộ sưu tập viết máy và một chiếc xe Porsche. Sau đó, họ bắt tôi phải đi ăn tối ở một nhà hàng sang trọng nhất Los Angeles, và chúng tôi cùng ca bài My Way trong thân tình. Một chủ nợ 6 năm sau còn đầu tư vào công ty Hartcourt của tôi hơn 2 triệu USD và chúng tôi trở thành những người bạn thân cho đến nay.

Trung thực, minh bạch và cởi mở

Một điều cần ghi nhớ là hiện nay suy nghĩ và kỳ vọng của các chuyên gia Á Đông lớn lên trong môi trường tài chánh toàn cầu đã thay đổi nhiều. Phần lớn, họ đã tốt nghiệp ở các đại học Âu Mỹ, sống và làm việc một thời gian dài tại các định chế đa quốc gia, nên văn hóa và tư duy của họ thường khác nhiều so với các quản trị viên vẫn còn vướng mắc với thời xa cũ.

Tôi được vài con nợ mời làm tư vấn để thương lượng với các chủ nợ về giải pháp phá sản êm thấm. Tôi luôn nói rằng tôi không đoan chắc là các chủ nợ của bạn sẽ dàn xếp tốt đẹp với ban quản trị về giải pháp sau cùng hay sẽ hoan hỉ mời ban quản trị đi ăn uống linh đình. Nhưng tôi tin chắc là "trung thực", "minh bạch" và "cởi mở" là ba yếu tố cần thiết để việc tái cấu trúc công ty được hoàn tất như mong ước. Mọi hành xử ngược lại, sẽ chỉ gây ra những hậu quả trái với quyền lợi của mọi phe nhóm.

"Life is not how to survive the storm but how to dance in the rain" (Sống không phải để được cứu vớt trong trận bão, mà sống để được nhảy múa trong cơn mưa.)

Tôi hy vọng là giới doanh nhân trẻ của Việt Nam sẽ không bị sự xấu hổ vì sợ "thất bại" làm chùn chân khi tìm giải pháp sáng tạo và năng động cho công việc cùa mình. Thomas Edison "thất bại" hơn 2 ngàn lần trong các thí nghiệm trước khi sáng chế ra bóng đèn điện. Nếu ông ta xấu hổ, có lẽ nhân lọai vẫn phải đốt đèn cầy mỗi đêm. Tôi có một câu viết đóng khung trong phòng làm việc ở Thượng Hải do một người bạn tặng, "Life is not how to survive the storm but how to dance in the rain" (Sống không phải để được cứu vớt trong trận bão, mà sống để được nhảy múa trong cơn mưa.) Tôi sẽ kính tặng lại cho ban quản trị của một công ty nào biết vượt sóng thành công sau cơn bão.

T.S Alan Phan là Chủ Tịch Quỹ Đầu Tư Viasa tại Hong Kong và Thượng Hải. Du học Mỹ từ năm 1963, ông đã làm việc tại nhiều công ty đa quốc gia ở Phố Wall và phát triển công ty Hartcourt của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị giá hơn 700 triệu USD. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc từ năm 1999. TS. Phan tốt nghiệp BS tại Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Úc).

20 cổ phiếu có tỷ trọng lớn nhất (VNIndex) - 08/02/2011

20 cổ phiếu có tỷ trọng lớn nhất

trong công thức tính Vn-Index

Top 10 co phieu lon tren HOSE chiem tren 50% gia tri thi truong

Các cổ phiếu chiếm tỷ trong lớn nhất trong công thức tính Vn-Index

10 cổ phiếu chiếm tỷ trong lớn nhất trong công thức tính Vn-Index (15/01/2011)

(23/12/2010)

20 mã có giá trị niêm yết lớn nhất tại HoSE tinh theo giá ngày 30/8

Những kinh nghiệm xương máu khiến dân chứng khoán trắng tay

Phương châm "Đừng bao giờ bỏ trứng vào một rổ"?: Một nhà đầu tư lâu năm trên sàn chứng khoán Kim Long kể: "Từ lúc tôi mới bước chân vào thị trường cho đến nay, kể cả khi học môn lý thuyết thị trường chứng khoán trên giảng đường, lúc nào tôi cũng nghe phương châm "Đừng bao giờ bỏ trứng vào một rổ", nghĩa là nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục cổ phiếu đầu tư. Điều này với các nhà đầu tư tổ chức hay cổ đông lớn thì có thể đúng, song với những người chơi nhỏ lẻ như tôi, thì đây có thể là một sai lầm. Vì khả năng và sự tập trung của mỗi người là giới hạn nên việc giám sát quá nhiều cổ phiếu mà mình dốc vốn vào cùng một lúc thì rủi ro sẽ tăng cao. Tôi nghĩ nhà đầu tư có vốn ít chỉ nên tập trung vào 1 hoặc 2 cổ phiếu và quan trọng nhất là phải biết chọn đúng cổ phiếu để đầu tư. Vì vốn đã ít mà nhà đầu tư lại chia nhỏ ra thì nếu một cổ phiếu trong số đó tăng, lợi nhuận sẽ giảm đi. Tôi biết có người "chia 5 xẻ 7" vốn, song lại dùng đòn bẩy tài chính để gom một cổ phiếu nào đó. Nếu họ nghĩ chắc chắn cổ phiếu này sẽ tăng giá trong thời gian tới (nên mới mạo hiểm) thì tại sao họ không dốc hết số tiền mình có vào đó để khỏi phải vay "nóng", mà vẫn ôm một số cổ phiếu khác?".


Nhà đầu tư này chia sẻ, sai lầm trên anh từng mắc phải trước đây, dốc tiền vào đầu tư nhiều cổ phiếu một lúc. Sau khi bán được cổ phiếu A, thấy cổ phiếu B có vẻ hấp dẫn là "lòng tham" trỗi dậy, anh lại mua ngay chứ không đợi gom tiền thành một "mẻ" lớn rồi mua. Thế nên các khoản đầu tư của anh thường vụn vặt, sau này thống kê lại, thấy lợi nhuận có được chẳng là bao so với khi lỗ và so với thời gian cũng như công sức anh bỏ ra để quản lý từng ấy danh mục cùng lúc.


Còn một nhà đầu tư chứng khoán trên sàn HNX tên Hoàng cho biết, từng tiếp xúc và chuyện trò với phó tổng giám đốc một công ty chứng khoán có tiếng, nơi anh mở tài khoản. Vị phó tổng này thường khuyên anh, nếu muốn có lợi nhuận lớn thì nên mạo hiểm đầu tư mang tính rủi ro cao, với quan điểm "kinh điển" trong "chứng trường" là lợi nhuận luôn đi kèm với rủi ro. Tuy nhiên, sau vài lần thua đau, anh Hoàng rút ra cho mình bài học, để có thể kiếm được lợi nhuận thì cần phải hạn chế rủi ro ở mức tối thiểu chứ không nên làm liều.


Theo anh Hoàng, một cổ phiếu X nếu khi rơi vào tình trạng rủi ro có thể bị trượt giá 50%, còn nếu thành công thì sẽ tăng giá 50 - 60% thì thà chọn cổ phiếu Y chỉ được kỳ vọng tăng giá 10 - 15% nhưng an toàn vẫn hơn. Những cổ phiếu nhiều khả năng tăng "nóng" thì cũng hay bị làm giá nhất, nếu mình nhắm mắt với rủi ro và "đu" theo thì thiệt hại có thể "gánh đủ". Ngay cả khi nhà đầu tư đã phân tích, tìm hiểu thật kỹ và đưa ra kết luận khả năng thành công cao hơn thất bại, song sự tăng giảm của cổ phiếu còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan, tâm lý thị trường diễn ra sau đó, nên không thể chắc được.
Anh Hoàng dẫn giải một trường hợp điển hình là vụ đánh lên một mã cổ phiếu ngành dầu khí hồi giữa năm vừa qua. Khi giá gần 19.000 đồng, anh Hoàng được một môi giới VIP "thủ thỉ" cổ phiếu này đang được các "đội lái" đánh lên 3x, thế là anh nhảy vào mua ngay. Ngay phiên sau đó, khi giá cổ phiếu gần chạm 2x thì thị trường rung lắc, do tâm lý và mối liên kết giữa các thành viên "đội lái" lỏng lẽo nên nhiều người bắt đầu đua nhau xả hàng. Ba phiên sau đó, khi cổ phiếu về tài khoản anh Hoàng, giá của nó đã xuống dưới 15.000 đồng.
Một thói quen với không ít nhà đầu tư khi chơi chứng khoán là chọn mua cổ phiếu dựa trên mức hấp dẫn của cổ tức. Thực ra, theo tiến sĩ Lê Thẩm Dương, chuyên gia chứng khoán, tiêu chí cổ tức hầu như không quan trọng chút nào. Trên thực tế, khi một công ty nào đó trả cổ tức càng cao thì khả năng công ty đó bị suy yếu đi càng lớn bởi vì họ phải trả lãi suất đi vay cao để bù đắp lại cho ngân quỹ đã bị hao hụt do việc trả cổ tức. Hơn nữa, chỉ cần thị giá cổ phiếu đó bị sụt trong 1 đến 2 ngày cũng có thể làm cho nhà đầu tư mất một khoản tiền tương đương số cổ tức mà mình mới được chia. Do vậy, nhà đầu tư cần nhìn nhận lại rằng cổ tức không phải là yếu tố quan trọng trong mỗi quyết định mua bán, mà hãy cân nhắc đến nhiều yếu tố khác như tỷ số P/E, tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của công ty.
Khi phân tích thói quen mua bán của một nhóm nhà đầu tư nhỏ lẻ, một lãnh đạo của công ty chứng khoán Hoàng Gia cho rằng, những nhà đầu tư nhỏ, chơi ngắn hạn và lướt sóng luôn đặt ra nguyên tắc về lợi nhuận để không bị tâm lý tham lam ảnh hưởng đến quyết định của mình. Họ thường đặt cho mình mức giới hạn lãi, lỗ để bán ra tùy vào từng cổ phiếu, song thường mức lãi chỉ trên dưới 20%, cao lắm là 30%. Thế nhưng thực tế đã chứng minh, có không ít cổ phiếu trong ngắn hạn có thể tăng hơn 50%, thậm chí 70% giá trị. Chẳng hạn, theo thống kê biến động giá cổ phiếu trên HoSE và HNX từ 17/11 đến 10/12, có thể thấy chỉ trong 3 tuần nhưng giá cổ phiếu BVS tăng 81,29%, LUT tăng 75,97%, SRC tăng tới 74,19%, DQC tăng 69,33%... và rất nhiều cổ phiếu tăng trên 50%. Việc nhà đầu tư quá thận trọng hoặc máy móc thực hiện các quy tắc đặt ra có thể khiến họ phải bán "lúa non" và bỏ lỡ những cơ hội kiếm lời lớn.
Theo chuyên gia chứng khoán Phạm Kinh Luân, Giám đốc nghiên cứu và phân tích của Stox Plus, một trong những công ty hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực cung cấp thông tin tài chính, thông thường các nhà đầu tư nhỏ lẻ ở Việt Nam hay đợi lúc thị trường có dấu hiệu sôi động thì mới nhảy vào mua cổ phiếu. Tuy nhiên, với những trường hợp một cổ phiếu đang có lực cầu tăng mạnh và nhà đầu tư nhảy vào mua theo, thì vẫn tiềm ẩn trong đó một cái bẫy rất tinh vi.
Khi có lượng cầu đột ngột gia tăng vào một cổ phiếu nào đó, lập tức các nhà đầu tư khác cũng tiếp sức bằng cách đua nhau đặt lệnh mua ở mức giá trần. Khi đó, nhà đầu tư không cần biết mã cổ phiếu đó tăng giá từ nguyên nhân gì hoặc sợ nếu tìm hiểu nguyên nhân xong thì không còn cơ hội mua. Vì vậy, trên thị trường có hiện tượng không ít cổ phiếu tăng trần liên tục với lượng cầu tưởng như không thể đáp ứng nổi, thậm chí có khi vượt cả lượng cổ phiếu phát hành của một công ty, trong khi đó lượng cung rất ít. Tuy nhiên, khi cổ phiếu bắt đầu mất trần hoặc giảm nhẹ, lượng cầu khổng lồ trước đó tự nhiên biến mất, đồng thời lượng cổ phiếu đăng ký bán ra xuất hiện ào ạt. Lúc đó, những ai nhảy vào mua sau cùng sẽ trúng bẫy và "ngậm trái đắng". Ngay tại đợt khớp lệnh đầu tiên, những tổ chức hoặc nhà đầu tư lớn ào ạt tung ra các lệnh mua giá trần ngay ở một tài khoản, khiến cổ phiếu của họ đột ngột tăng trần và có hiện tượng hiếm, lập tức các nhà đầu tư chạy theo đám đông tiếp sức tranh mua bằng các lệnh giá trần. Khi đó, nhóm "làm giá" sẽ bán ra ở một tài khoản khác. Do quy định của thị trường, những lệnh mua lớn của khách VIP thường ưu tiên sau các lệnh ATO (mở cửa) hay ATC (đóng cửa), do vậy mặc dù đặt mua lượng lớn giá trần nhưng thường không được khớp. Sau đó, họ sẽ thao tác hủy lệnh của mình ngay đầu đợt khớp lệnh thứ 2, thời điểm mà lệnh giá trần của họ lại được ưu tiên khớp đầu.